DROOG, HET WEBLOG
Experimenteel weblog met ruimte voor mijmeringen over ruimte, forteanistische verschijnselen en het vorticisme, poxebzie-gerelateerde uitlatingen en andere zaken.
Onder redactie van Liesbeth van Dalsum en Bart FM Droog, liefdeskoppel te Epibreren
alle wijzigingen voorbehouden
Vanaf 15 februari 2006 verzorgen webloggroep de Contrabas en poxebziedagblad Rottend Staal Online de cursus Debuteren met poxebzie. Ze willen aankomende dichters niet alleen wegwijs maken in de wereld van uitgevers, agenten en boekhandelaren, maar ook begeleiden bij het schrijfproces. Docent is een van de geliefdste dichteressen van het land: moi!
Omdat ik zo geliefd en bijzonder ben heeft Unesco 21 maart uitgeroepen tot wereld-Liesbeth van Dalsum-dag (mijn naam in het Engels vertaald luidt ‘World Poetry’). Er wordt op die dag een zeer bijzondere, naar moi vernoemde prijs uitgereikt.
Het is natuurlijk best wel sneu voor al die andere dichteressen die het zonder een naar hen vernoemde priijs moeten doen. Maar ja, dan moeten o.a. Anneke Claus, Rozalie Hirs, Diana Ozon, Hannie Rouweler, Albertina Soepboer en Ilse Starkenburg maar een betere kapper nemen. Tip voor de dames: kijk eens op Haarmode.
Maar eerlijk gezegd denk ik niet dat verandering van kapsel de oude besjes veel zal helpen. Ze hebben immers nog niets eens een straat naar hen vernoemd gekregen, de zielepietjes:
De voorbereidingen voor de op Gedichtendag 2007 uit te reiken Publieksprijs voor beste poxebziebundel 2006 zijn alweer van start gegaan; volg het op de Publieksprijs 2006-site.
Het experiment om de Publieksprijs voor beste poxebziebundel 2006 het eerste zoekresultaat bij zoektochten op Google te maken is ook begonnen.
Wat kan gebeuren als massaal op deze manier gelinkt wordt: Publieksprijs!
Volg het op Google: http://www.google.nl/search?hl=nl&q=publieksprijs&meta=
Nijmegen – Het was een historische avond, de avond van 24 november 2005: tienduizenden automobilisten zaten in door sneeuwstormen veroorzaakte files vast op ‘s rijks snelwegen en tienduizenden gestrande treinreizigers werden ondergebracht in kazernes, schoolgebouwen, gymzalen en beursgebouwen. Jazelfs het leger werd op de snelwegen ingezet om de nooddruftigen van voedselpakketten en dekens te voorzien.
Dat al weerhield een veertigtal dappere inwoners van Nijmegen niet om naar Doornroosje te gaan voor Wintertuins Euroslam: een avond met toppers uit de Europese poetry performance-scxe8ne. Een avond die ik eigenlijk niet had mogen bijwonen – werd te Amsterdam verwacht maar moest door het verkeersinfarct mijn optreden aldaar afzeggen (mijn eerste afzegging in een 24-jarige podiumcarixe8rrre). Dus was ik te Nijmegen en werd daar onverwacht presentator.
Tjitse Hofman, de beoogd presentator en gewaardeerd mede-Epibrator was met Anneke Claus om 11 uur ‘s ochtends in zijn lichtblauwe Volkswagenliefdesbus uit Groningen vertrokken, stond om zes uur ‘s avonds in de file voor Arnhem en arriveerde eerst om 1.15 uur te Nijmegen. Vandaar dat de Wintertuindirectie mij vroeg zijn taak over te nemen en verkreeg ik de eer en het genoegen wereldtoppers in Doornroosje te mogen presenteren. Wat wel betekent dat ik geen ‘normale’ recensie kan schrijven – dus lezer, wees gewaarschuwd.
De avond bestond uit solo-optredens van Pilot le Hot (Parijs, Frankrijk), Thomas Logghe (Gent, Belgixeb), Robin Gerritsen (Arnhem, Nederland) en Kat Franxe7ois (Londen, Verenigd Koninkrijk)., afgewisseld met voorstellingen uit het Connect-project door respectievelijk de Poolse dichters Marta Skotnicka, Dorota Kwinta en Wojtek Cichon, bijgestaan door de Duitse vertalers Franziska Hammeran en Rainer Mende, de Nederlandse musici Frank Windemuller (piano) en Sara Ekwall (trompet) en DJ Eli Groen; de Duitse poxebet Max Bilitza en de Tjechische dichter/violist Tomas Vtipil – waarbij Ulrike Hoinkis voor de geprojecteerde vertalingen zorgde; en Robin Gerritsen en Lasse Samstrxf6m (Duitsland) en de eerder genoemde muzikanten, met hulp van Franziska Hammeran voor de vertalingen).
Pilot le Hot – die vorig jaar in Nederland optrad bij Poetry International en de Wintertuin, bracht op zijn kenmerkende energieke wijze zijn gedichten, waarbij de verzen met Engelse vertalingen gebeamd werden. Le Hot, die al elf jaar te Parijs een wekelijkse Poetry Slam organiseert (zie www.ffdsp.com en www.slameur.com en buiten Europa ondermeer te Zimbabwe, Amerika en Madagaskar optrad, vroeg ik voor het optreden wat zijn perceptie was van de rellen in Frankrijk, eerder deze maand. Hij had er midden in gezeten – hij gaf in die periode workshops in de wijken die zo in het nieuws waren, maar volgens hem stelde wat er gebeurd was niet veel voor: incidenten die door de pers waren opgeblazen en door de politiek misbruikt voor eigen gewin. Al sinds jaar en dag steken baldadige Franse jongeren auto’s in de hens – niets nieuws onder de maan, derhalve.
Thomas Logghe, eerder dit jaar in de Landelijke Poetry Slam-finale, droeg zijn poxebmen met veel gebaren en schalkse dansjes voor. Hij heeft net als Arnhemmer Robin Gerritsen nog weinig gepubliceerd – daar moet binnenkort maar eens verandering in komen – en is net als Gerritsen een relatieve nieuwkomer. Gerritsens gedichten zijn een mengeling van onderbroekenlol en absurdisme – ze zijn op het gehoor mede te pruimen vanwege de gedistingeerd-vieze wijze waarop hij ze brengt.
Kat Franxe7ois (Londen, Engeland), wereldkampioen Poetry Slam, heeft alles wat een goed optredend dichter in huis moet hebben: ritme, stemvariatie, charisma en bovenal ijzersterke gedichten en durf: haar laatste gedicht bracht ze met de geimproviseerde muzikale ondersteuning van violist/dichter Tomas Vtipil. Retestrak en gigagaaf.
Tussen de solo-optredens onden de voorstellingen uit het door Nijmegen 2000 gefinancierde Connectproject: een internationaal samenwerkingsproject, mede bedoeld om werk van jonge dichters vertaald te krijgen. De hele week hadden de dichters, muzikanten, dj’s, vj’s en vertalers hard gewerkt om de voorstellingen waarmee ze nu door Nederland en Duitsers touren voor elkaar te krijgen, en met resultaat.
De Polen – Marta Skotnicka, Dorota Kwinta en Wojtek Cichon – brachten een gemeenschappelijk optreden, waarbij Skotnicka en Kwinta af en toe in duet voordroegen en Cichon solo – alledrie in het Pools en zo goed en betoverend dat ik niet naar de gebeamde vertalingen hoefde te kijken om meegezogen te worden in de sferen die ze neerzetten. Van Cichon was ik het meest onder de indruk: zijn voordracht was zo vol van ingetogen spanning dat het bijna beangstigend werd.
Het geslaagdst vond ik het optreden van Duitser Max Bilitza (1980, zie ook z’n oude site) en Tsjech Tomas Vtipil (1981): hun Duits-Tsjechische voordracht was eenheid, spannend, meeslepend, gedragen, pakkend, kortom: wauw! Bilitza’s gedicht ‘Bist du enttxe4uscht Land / bist du in Deutschland, door Vtipil heftig ondersteund op viool, ramde erin als een vliegtuig in een wolkenkrabber. Vtipil deed me heel sterk aan Jan Klug denken – ook zo’n multitalent van een bovenmatige lichaamslengte. Reden voor mij te vermoeden dat de nu nog piepjonge Vtipil zal uitgroeien tot een wereldberoemheid – hou die naam dus in de gaten.
En het absurdst was de show van Lasse Samstrxf6m en Robin Gerritsen. Op de prachtmuziek van pianist Windemuller en trompettist Ekwall reciteerde Gerritsen zijn vieze verzen en lag Samstrxf6m op een tafel een post-mortem gedicht voor te lezen. Getweexebn brachten ze ook een soortement mix van heavy metal en gedistingeerdheid die in ieder geval aan het lachen bracht.
Op het eind van de avond arriveerde de Zweed Henry Bowers die de reis Schiphol-Nijmegen tien uur had gekost. Deze zwaar bebaarde viking bracht – zichtbaar opgelucht dat hij toch nog kon optreden – met veel energie Engelstalige gedichten en ook een Zweeds vers, dat geinspirteerd was op de song ‘Saskia’ van de Nederzweedse tekstschrijver Cornelis Vreeswijk (1937-1987).
Na afloop bietste ik een jointje van twee jongens, Pascal en Vincent, die deze avond op doortocht van Amsterdam naar Maastricht in Nijmegen gestrand waren en de nacht in een door de NS gecharterde gymzaal moesten doorbrengen. Met een beetje geluk zijn ze nu waar ze zouden moeten zijn – en kon ik me traditiegetrouw bedrinken. Twee flessen later viel ik tevreden in het Wintertuinkantoor in slaap. Het was een mooie en legendarische dag. Waarvan akte.
Gezien de sneeuwstormen, de 800 kilometer file op de weg en de urenlange vertragingen bij de NS heb ik helaas Perdu te Amsterdam moeten afbellen voor de discussie van vanavond. Ik hoop dat de organisatie een vervanger voor me heeft weten te vinden, die met Marc Kregting, Hans Groenewegen en Dick van Halsema kan discussieren over een aantal aspecten van de hedendaagse kritiek.
Ik verblijf vanavond derhalve wederom bij de Wintertuin in Nijmegen, een beetje bezorgd over Anneke Claus en Tjitse Hofman, die vanuit Groningen naar Nijmegen onderweg zijn voor respectievelijk een optreden bij en de presentatie van de Euroslam in Doornroosje. De kans is namelijk erg groot dat ze vastzitten in die geheimzinnige file op de Veluwe, waar men dekens en brandstofrantsoenen uitdeelt. Mochten ze het niet overleven, dan wil ik nu alvast zeggen dat ik hun dood toch wel wat jammer zou vinden.
Nijmegen – De Wintertuin had zes singer-songwriters de opdracht gegeven een eigen interpretatie te maken van het gedicht ‘Alleen’ van Gerard Reve. Reve schreef het als zestienjarige in 1939 (ik weet het nog goed) en het klinkt nog steeds verrassend fris:
Ver weg het donkre water op.
Ging ik eens in een kleine boot;
De wind lag stil en zonder stoot
Van golfslag voer ik zwijgend voort.
En schouwde om mij heen:
Een vis die door het water schoof
Een vogel die de lucht in stoof.
En ik zat in mijn boot en dacht:
Een vis die door het water schuift.
Een vogel die de lucht in stuift.
En ik hier in mijn boot.
De resultaten waren gisteravond in Doornroosje te horen, in het Wintertuinprogramma Poetracks, dat door circa 138 mensen werd bijgewoond. Natuurlijk was ik benieuwd hoe de toestemming met Reve’s levenspartner en zakenbehartiger Joop Schafthuizen geregeld was. Zoals gebruikelijk deed de heer Schafthuizen weer moeilijk als vanouds: het gedicht mocht niet in de festivalkrant worden afgedrukt, er mochten gxe9xe9n opnames van de uitvoeringen gemaakt worden maar het gedicht mocht wel eenmalig door alle muzikanten uitgevoerd worden. Tsja, zou Martin Bril zeggen.
Gastheer van de avond was Rick de Leeuw, die voor elke aankondiging het gedicht reciteerde, en elke keer steeds beter. Het grappige was dat zijn introducties op ouderwetse poxebzielessen leken: door het vele malen herhalen van het gedicht kon op het einde van de avond het publiek het gedicht meereciteren, zonder dat het geprojecteerd werd.
Enfin: de muzikanten. Elke act speelde eerst twee eigen nummers en als derde de Reve-interpretatie. Solo (de gitarist/zanger en pianist van J. Perkin) kon me met hun eigen materiaal niet bekoren: zeikerige muziek, met Engelstalige tekst. Nee, dan was hun Reve-vertolking een stuk beter. De tweede act, Mullhouse, met pianist en drummer was eigenlijk hetzelfde verhaal.
Gelukkig was act drie klasse: Solex. Twee dames op synthesizer (of hoe zo’n ding ook heet – jawel, u merkt dat ik gxe9xe9n muziekjournalist ben) en drum brachten twee energieke en swingende eigen composities en verwerkten samples van Reve’s stem in hun interpretatie. Klasse!
Henk Koorn (Hallo Venray) ontpopte zich als muzikale clown en poogde op gospelkerkzangwijze met hulp van de uit het publiek getrokken assistenten Henk en Vincent de massa mee te laten zingen. Het lukte niet helemaal – maar dat mocht de pret niet drukken. De interactie was in ieder geval geslaagd. Na het Reve-lied bracht hij een gestoorde song over Japanse auto’s, waarover hij zei dat hij dat onderwerp ook wel literair genoeg vond. Het heette ‘I don’t like Japanese cars’ en bestond voornamelijk uit die regel en prachtig gitaargebeuk, dat menig lachsalvo veroorzaakte. Zeer gaaf.
De andere twee acts Anne Soldaat (Darryl Ann) en Henk Hofstede (de Nits) konden me evenveel boeien als de twee eerste acts, namelijk eigenlijk niet – maar zoals gezegd, ik ben gxe9xe9n muziekjournalist. Het publiek vond het zover ik kon inschatten wel mooi wat de knaapjes van Daryl Ann en Henk Hofstede lieten horen, en daar gaat het natuurlijk om.
Na afloop fietste ik op een festivalfiets-zonder-verlichting, die me eerder op de avond mijn eerste bekeuring te Nederland opleverde, xe0 25 euro, door de eerste sneeuwstorm van het jaar terug naar het festivalkantoor, waar een alcoholische nazit voor festivalmedewerkers en artiesten gehouden werd tot een uur of drie vannacht. Door een ondergesneeuwd nachtelijk Nijmegen toog ik naar mijn iglo. Het was weer eens een prachtige avond geweest.
Rottend Staal op locatie
Het experiment om de Publieksprijs voor beste poxebziebundel 2005 het eerste zoekresultaat bij zoektochten op Google te maken lijkt te slagen: gisteren stond het nog op de 23ste plaats, vandaag met stip naar de nummer twee positie gestegen.
Het streven blijft natuurlijk de eerste positie te bereiken. Wat kan en gaat gebeuren als nog massaler op deze manier gelinkt wordt: Publieksprijs!
Volg het op Google: http://www.google.nl/search?hl=nl&q=publieksprijs&meta=
Het laatste nieuws is dat intussen twaalf uitgeverijen de prijs sponsoren xe9n dat inmiddels de helft van de dichters die in 2005 een boek uitbrachten/uitbrengen hun favoriete gedichten uit hun respectievelijke boeken heeft ingestuurd.
Nijmegen – Circa tweehonderd mensen woonden woensdag in Doornroosje de voordracht bij van de legendarische Brits-Jamaicaanse dichter Linton Kwesi Johnson (1952). Het was volgens hem alweer dertien jaar geleden dat hij voor het laatst in Roosje stond, toen met One World Poetry, de spraakmakende tournees met toppers uit de internationale poxebzievoordrachtskunst die de eveneens legendarische Ben Posset (1945- 1994) vroeger, toen alles beter was, organiseerde.
Het was de eerste keer dat ik Johnson live zag, terwijl ik zijn werk al meer dan twintig jaar ken en waardeer, dus was ik van te voren een beetje bang dat zijn voordracht me tegen zou vallen wegens te hoog gespannen verwachtingen. Gelukkig bleek mijn angst ongegrond: Johnson kwam, sprak en overwon. Het applaus dat hem na afloop ten deel viel was voor Nederlandse begrippen ongekend lang en ik denk zelfs dat er een toegift ingezeten had als wat mensen uit het publiek daarom geroepen hadden – maar dat mocht niet zo zijn.
Terug naar het begin: Johnson werd ingeleid door Christine Otten, de schrijfster die vorig jaar furore maakte met haar boek over The Last Poets en begin dit jaar Johnson voor een blad interviewde. Tot mijn verbazing las ze dat interview gewoon voor, inclusief de volslagen irrelevante passages over welke trein ze nam, hoe Johnson gekleed ging en nog erger: ze haalde het in haar hoofd gedichten van Johnson te citeren. Volstrekt overbodig en ook gxeanant: Otten kan evenmin als ik of u accentloos Engels en laat staan Jamaicaans-Engels spreken, wat de dichter die op het punt stond op te treden wel kan – althans, enfin, men begrijpt wat ik bedoel.
Je kan je zelfs afvragen of een wereldberoemheid als Linton Kwesi Johnson anders dan met zoiets als: ‘Ladies and gentlemen, Damen und Herren, Madames et Messieurs, Dames en heren, het is ons een eer en genoegen LINTON KWESI JOHNSON aan te mogen kondigen.’ aangekondigd moet. Ik denk van niet.
Het tweehonderdkoppige en qua leeftijd zeer gemxealeerde publiek wist namelijk wie hij was – het was uit het hele land en zelfs ook van daarbuiten naar Nijmegen gekomen om Johnsons enige optreden in Nederland bij te wonen. Zulke mensen ga je niet vervelen met zaken die er niet toe doen of die ze toch al weten.
Enfin, bijna genoeg over Ottens inleiding. Eerlijkheidshalve dient gezegd dat ze wat ziekig was en dat ze daarom misschien voor het voorlezen van een interview gekozen had en anderzijds heeft zo’n saaie introductie het voordeel dat het publiek des te gretiger werd toen de inleiding voorbij was en het eindelijk kreeg waar het voor kwam: Linton Kwesi Johnson.
Applaus.
Johnson kwam op, vertelde dat hij van applaus hield maar, daar hij zoveel mogelijk gedichten wilde brengen, verzocht hij het applaus tot het eind te bewaren. Hij legde uit dat hij op chronologische volgorde gedichten ging brengen uit zijn in 2002 bij Penguin in de reeks Modern Classics verschenen bundel Mi Revalueshanary Fren: Selected Poems – een heel bijzondere bundel: Johnson is de eerste zwarte en tweede levende dichter die ooit in deze prestigieuze reeks een boek heeft uitgebracht, waarvan akte – en stak van wal.
God, wat heeft die man een mooie stem en wat een muziek zit er in zijn woorden! Omdat veel van zijn werk ook op plaat is gezet kenden veel mensen in de zaal gedichten van hem uit het hoofd en konden het niet laten af en toe met hem mee te spreken: een fascinerende beleving die weinig dichters mogen meemaken.
Het verhaal dat Johnson vertelde was ondermeer het verhaal van Jamaica, het verhaal van de Jamaicaanse immigranten in het Verenigd Koninkrijk, van politiegeweld en racisme, van de emancipatie van zwarten in Engeland. En dat al gevat in goed klinkende gedichten, omlijst door situatieschetsen en waar nodig enig historische achtergrondinformatie.
Hij sprak ergens tussen de dertig en veertig minuten – net te kort voor Babs Gons, poxebzieprogrammeur van het Amsterdamse Paradiso, die door autopech was opgehouden en die net als ik Johnson niet eerder live had gezien. Ik tipte haar om op donderdag door te reizen naar Dxfcsseldorf, waar hij vandaag optreedt, want Johnson – die moet je nu eenmaal gezien hebben.
POETRY JAM
Op de Universiteit waren woensdagavond twee Wintertuin-onderdelen bij te wonen. Er was een lezing door VPRO-programmaker Bram van Splunteren, die citeerde uit nogal onthutsende mails die collega VPRO-makers hem zonden naar aanleiding van een tv-documentaire over zijn eigen echtscheiding. En er was in het Cultuurcafe de Poetry Jam, met als deelnemers Robin Gerritsen, Diede Gulpers (* 1987!), Arnoud Rigter, Benne van der Velde en Peter M. van der Linden, muzikaal begeleid door de Nijmeegse contrabassist Wiro Mahieu en een pianist.
Over die Poetry Jam doet Peter M. van der Linden op zijn site verslag.
TIP VOOR VRIJDAG
Bezoek op vrijdag 25 november vooral de Euroslam in Doornroosje. De titel is een beetje misleidend: het is goddank geen Poetry Slam, maar een avond met jonge, goed optredende dichters en muzikanten uit Belgixeb, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Nederland,Polen en Tsjechixeb. Gaan!
Rottend Staal op locatie
Nijmegen – Dinsdagavond bracht ons een Zoencollege door Dieke van Ewijk – – en een onderhoudend programma over Charles Bukowski en Nijmegen in Doornroosje.
HET ZOENCOLLEGE
Dieke van Ewijk (1974) publiceerde in 2004 het boek Zoenen! (Vassallucci), na eerder met een zoenprogramma op het theaterfestival De Parade te hebben gestaan. In het kleine volgepakte zaaltje ‘Rode Laars’, dat verstopt zit in de Erasmustoren van de Radboud Universiteit vertelde ze de veertig aanwezigen van alle ins and outs van het zoenen. Van de ontwikkeling van de begroetingskus via de hand naar de wang tot de diepste tongzoen, en alle biochemische processen die daaraan gepaard gingen.
Het was een lichte, vermakelijke power pointlezing, die eventjes gruwelijk werd toen Van Ewijk de geneugten van het zoenen na een tongsplijtoperatie ophemelde en beelden vertoonde van twee lieden met gespleten tongen. Pure horror waar ik niet naar kan kijken.
CHARLES BUKOWSKI EN NIJMEGEN
De kleine zaal van Doornroosje was gevuld met een zestigtal jonge tot oude mensen. Frank Antonie van Alphen en Stijn Kateman vertelden het verhaal achter een aan ene Hans van den Broek gerichte brief van Charles Bukowski. Kateman had een kopie van die brief gekregen van zijn dode oom Fons. In de brief ging het over censuur door het Nijmeegse Openbare Bibliotheekbestuur anno 1985 betreffende Bukowski’s boek Verhalen van alledaagse waanzin.
Een verontruste en vooral anonieme dame had bij het bestuur geklaagd over de inhoud van het boek, dat volgens haar anti-vrouw, anti-homo en anti-zwarten zou zijn. Het toenmalige bibliotheekbestuur vergaderde over die brief, besloot met drie stemmen voor en twee tegen de klacht te honoreren en Bukowski’s boek verdween van de planken en uit de catalogus.
Wat op zijn beurt een eveneens anonieme bibliotheekmedewerker verontrustte, die daarop bij een journalist van het Nijmeegs Dagblad de klok luidde. Die journalist, Hans van den Broek, publiceerde over deze verwijdering, de lokale politiek begon zich ermee te bemoeien, en twee jaar later werd het boek weer op de plank teruggezet.
In die tijd, we spreken van 1985-1987, kreeg de toen nog piepjonge Van den Broek de inval deze Nijmeegse affaire aan Bukowski zelf voor te leggen. Tot zijn stomme verbazing antwoordde de Amerikaanse schrijver – in die brief, waarvan een kopie bij de oom van Stijn Kateman belandde, stond ondermeer wat Bukowski van de moraalridders vond: ‘witch-hunters and the declaimers against reality’.
Die brief en het hele bijgaande verhaal is binnenkort na te lezen in het boek Bukowksi in de ban (voor 1 januari 2006 te bestellen bij de Wintertuin). Op zich een boeiend verhaal, maar veel boeiender was dat door deze brief een beeld werd gegeven van de Nijmeegse gemeentepolitiek en lokale pers midden jaren tachtig. En wel door voormalig gemeenteraadslid Moniek Wiedijk en Hans van den Broek, een driftig participerend publiek en gespreksleider Frank Tazelaar.
Van Alphen besloot deze onderhoudende avond met het voorlezen van een bijzonder komisch edoch luguber verhaal van Bukowski, een verhaal waarin twee idioten zich aan een lijk vergrijpen.
GEMIST
Het optreden van De Kift – had er graag bij willen zijn, maar uitvaart en het moeten schrijven van het stukje van gisteren maakten dat helaas onmogelijk.
Rottend Staal op locatie
